مركز مشاوره و خدمات روانشناختی گلستان زندگی | مركز مشاوره و خدمات روانشناختی گلستان زندگی

درگیری تحصیلی چیست؟

درگیری تحصیلی چیست؟

هدف هر نظام آموزش و پرورش ارتقا سطح دانش آموزان در زمینه های شناختی، هیجانی و عاطفی و همچنین سرمایه گذاری بر این قشر یعنی ساختن آینده کشور. از این رو شناخت ابعاد موثر بر پرورش جوانان از اهمیت بالایی برخوردار است . یکی دیگر از عواملی که بر عملکرد دانش آموزان موثر است، میزان درگیری تحصیلی آنها است  که می تواند بر کیفیت عملکرد تحصیلی آنها تاثیر گذار باشد.

منظور از درگیری تحصیلی، میزان تلاشی است که دانش آموز صرف فعالیت های هدفمند آموزشی می کند تا به صورت مستقیم در رسیدن به اهداف تحصیلی خود نقش موثری ایفا کند. به طور کلی می توان اینگونه برداشت کرد که درگیری تحصیلی، ورود فعال فرد در امر تحصیل است که باعث می شود دانش آموز چارچوبی را برای خود در نظر گرفته و در راستای آن چارچوب برای رسیدن به هدف نهایی خود تلاش کند‌.

باید دقت شود اگر تکلیفی برای دانش آموز بار معنایی لازم و ارزشمندی را داشته باشد و در جهت اهداف بلند مدت او نیز باشد، در نتیجه توجه دانش آموز جلب شده و انرژی و وقت خود را در جهت انجام آن وظیفه خرج می کند و به نوعی متعهد می شود وظیفه به عهده گرفته شده را به خوبی انجام دهد و درگیر آن شود. این احساس تعهد باعث می شود دانش آموز برای به پایان رساندن تکلیف مورد نظر پافشاری کرده  و زمان بیشتری را صرف انجام آن کند، لذا توجه و تعهد دو بعد مهم و تاثیر گذار در درگیری تحصیلی به حساب می آید.

زمانی که دانش آموزی درگیر فعالیت درسی خود می شود یا هر کار دیگر، دیگر متوجه گذر زمان نمی شود. از انجام آن فعالیت لذت می برد و بازدهی بالایی را در کار خود تجربه می کند و از انجام آن فعالیت انرژی لازمه را به دست می آورد و در یک کلام درگیر شدن را در امر درس خواندن یا هر فعالیت دیگر تجربه کرده و میزان اشتیاقش برای ادامه مسیر بیشتر می شود.

به طور کلی سه نوع درگیری وجود دارد:

درگیری رفتاری، درگیری هیجانی و درگیری شناختی.

  • درگیری رفتاری: در این درگیری مفهومی تحت عنوان مشارکت وجود دارد. کسی که درگیر فعالیتی شده باشد، نمود رفتاری آن در شرکت کردن در  برنامه های فوق برنامه، اجتماعی و تحصیلی نمود پیدا می کند و شخص در این صورت دائم در حال تکاپو است  و تلاش خستگی ناپذیری در مسیر انجام وظیفه خود دارد.

 

  • درگیری هیجانی: در این درگیری واکنش های مثبت و منفی نسبت به معلم، درس و همکلاسی ها قرار می گیرد و مفهوم مورد نظر در این بخش، مفهوم سازمان است که بر تمایل به انجام کار تاثیر می گذارد.  اگر شخصی نسبت به کل سازمانی که در آن مشغول است حس خوبی داشته باشد، تمایلش برای ادامه کار دادن بیشتر است.

 

  • درگیری شناختی: در این درگیری مفهوم مشابه نیرو گذاری مد نظر قرار می گیرد. نیرو گذاری، فکر کردن و تمایل را با اعمال تلاش مورد نیاز برای درک ایده های پیچیده و تسلط بر مهارت های دشوار یکپارچه می کند. تحقیقات نشان داده هر چه دانش آموزان از نظر شناختی بیشتر درگیر تکالیف خود شوند می توانند به اهداف هیجانی و انگیزشی و رفتاری بیشتر اشتیاق نشان دهند و جذب آنها نیز شوند‌

 

چه عواملی بر درگیری تحصیلی موثر است؟

عوامل مختلفی بر درگیری تحصیلی موثر است از جمله عوامل درونی مهم می توان به هیجان های  تحصیلی اشاره کرد که منظور سیستم های روانشناختی اساسی هستند که سازگاری افراد را به خواسته های شخصی و محیطی تعدیل می کنند. برای آنکه بفهمیم فرد چه هیجان تحصیلی را تجربه می کند کافی است این سوال پرسیده شود: شما چه احساسی را اکنون تجربه می کنید؟ با این سوال شخص پژوهشگر با استفاده از سیستم های مورد استفاده خودش هیجان تجربه شده توسط پاسخ دهنده را می تواند ارزیابی کند و برای فهم رفتاری که هیجان را توصیف می کند، پژوهشگران از روش های کمی و کیفی برای طبقه بندی و نمره گذاری اظهارات استفاده می کنند و هیجاناتی از قبیل خشم، اضطراب و غمگینی را با این روش نمره دهی درک کرده و در بعد رفتاری به نمایش خواهند گذاشت.

اگر درگیری تحصیلی نباشد چه می شود؟

اگر دانش آموزی درگیری تحصیلی را تجربه نکند، به مرور زمان افت تحصیلی، فرسودگی و خستگی تحصیلی بالایی را تجربه خواهد کرد و همچنین میزان امید به تحصیل و موفقیت کمتری را تجربه کرده  و بعد از گذشت زمانی نسبتاً طولانی دیگر انگیزه خود را برای ادامه راه از دست می دهد و امکان ادامه تحصیل در این شخص به حداقل رسیده و در نهایت منجر به ترک تحصیل می شود.

منبع: نقش واسطه گری درگیری تحصیلی در رابطه بین هیجان تحصیلی و پیشرفت از سمیرا وکیلی و زهرا نقش.

مولف: شیوا بریانیان